تبیین نمایش ِتلویزیونی با رویکرد به نظریهء «اجرا» و «تئوری فیلم»

نوع مقاله: ترویجی

نویسنده

استادیار دانشکده تولید رادیو و تلویزیون دانشگاه صدا وسیما

چکیده

این پژوهش بر پایه نظریه‌ای بیانی در مورد نمایش تلویزیونی بر اساس نوع ارتباط بین فضای تولید و اجراء و فضای دریافت مخاطب صورت گرفته است. هدف مقالهءتعریف ماهیت و ساختار نمایش تلویزیونی با توجه به فنون و روش‌های ارتباطی برای دستیابی به بیان خاصی است که می‌توان از این گونه برنامه‌سازی انتظار داشت. به نظر نگارنده، نمایش تلویزیونی به‎عنوان رسانه‌ای که همزمان از امکانات نمایشی تئاتر و تکنیک‌های تلویزیون بهره می‌برد، سبب شکل‌گیری رسانه و البته هنری متفاوت با بیانی نو شده است. با سلطهء قطعی این بیان بر دو زبان تئاتر و تلویزیون، شاهد شکل‌گیری و پدیداری نظریه خاصی در عرصهء بیانی رسانه با عنوان نظریهء بیانی نمایش تلویزیونی؛ «پخش - اجرا» هستیم. این پژوهش از نوع توصیفی – تحلیلی و براساس مقایسۀ تطبیقی و اسناد کتابخانه‌ای است و بر پایۀ آرای «ریچارد شکنر» و «بلا بالاش» استوار است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد نظریهء شکنر و نظریه فیلم بالاش؛ در مورد ماهیت نمایشِ تلویزیونی، با سه موضوع کلانِ مادۀ خام، تکنیک ساخت و در نهایت، پخش و اجرای زنده توام است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Rhetoric of Tele-Play Based On the Theory of “Performance” & “Film Theory”

نویسنده [English]

  • Kazem Nazari
Assistant Professor of Radio and Television FacultyI IRIB University
چکیده [English]

This research is based on a theory of rhetoric about Tele-Play according to a kind of connection between production & performance spaces and the spaces in which the audience receives it. The goal of this article is to define the essence & structure of Tele-Play by noticing the skills & methods of communication for attaining a special expression which we can expect from this kind of program making. In authors opinion the Tele-Play as a medium which simultaneously takes advantage of potentials of theatre & the techniques of TV production, causes the formation of  a medium & of course a different art with a new expression . By dominance of this rhetoric on the languages of theatre & television we witness the forming of a special theory in the rhetoric arena of media called the rhetoric theory of tele-play; “Broadcast-Performance”. This research is descriptive-analysis and based on comparative method and library documentation, following the views of “Richard Shakner” and “Bela Balazs. The outcome of the research shows the theory of Shakner and the theory of Balazs; about Tele-Play is intermingled with three issues of Raw Material, Technique of Production & finally Live Broadcast.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Live broadcast
  • Tele-Play
  • Richard Shakner
  • Bela Balazs
  1. ابروین، رابرت. تی. (1373). راهنمای نظریه و نقادی فیلم برای تماشاگران. ترجمۀ فؤاد نجف‌زاده. تهران: انتشارات بنیاد سینمایی فارابی.
  2. اربابی، محمود و فرشته دیهیم. (1394). کنداکتور برنامه ریزی پخش در تلویزیون. تهران: انتشارات دانشکدۀ صدا و سیما.
  3. اسلین، مارتین. (1382). دنیای درام. ترجمۀ محمد شهبا. تهران: نشر هرمس.
  4. اندرو، دادلی. (1389). تئوری‌های اساسی فیلم. ترجمۀ مسعود مدنی. تهران: رهروان پویش.
  5. بالاش، بلا. (1376). تئوری فیلم. ترجمۀ کامران ناظر عمو. تهران: دانشگاه هنر.
  6. تولاک، جان. (1383). درام تلویزیونی. ترجمۀ امیر پوریا و شبنم میرزین‌العابدین. تهران: ادارۀ کل پژوهش‌های سیما.
  7. جهانگیریان، عباس. (1375). فرهنگ تئاترها و نمایش‌های تلویزیونی. تهران: انتشارات سروش.
  8. رجب‌زاده طهماسبی، علی. (1394). ساختارشناسی نوشتار در گونه‌های تلویزیونی. تهران: انتشارات دانشگاه صدا و سیما.
  9. شهبا، محمد. (1389). ساختارشناسی تله‌تئاتر در ایران. نشریۀ علمی پژوهشی هنرهای نمایشی و موسیقی. تهران: دانشگاه تهران.
  10. شهبا، محمد. (1393). عناصر روایت در مجموعه‌های تلویزیونی. تهران: مرکز تحقیقات صدا و سیما.
  11. ضابطی جهرمی، احمد. (1384). زیبایی‌شناسی، تاریخ و نظریه‌های تدوین فیلم. تهران: انتشارات دانشکدۀ صدا و سیما.
  12. لطفی، غلامحسین. (1387). تئاتر تلویزیونی در ایران. تهران: انتشارات سروش.
  13. لیچ، روبرت. (1394). مطالعات تئاتر. ترجمۀ مریم نعمت طاوسی. تهران: نشر قطره.
  14. فیستر، مانفرد. (1387). نظریه و تحلیل درام. ترجمۀ مهدی نصراله‌زاده. تهران: انتشارات مینوی خرد.
  15. ماینر، ورتینگتون. (1362). نمایش تلویزیونی. فصلنامۀ تئاتر شماره1. تهران: مرکز هنرهای نمایشی.
  16. مودبیان، داریوش. (1383). مقدمه‌ای بر تئاتر تلویزیونی. تهران: فصلنامۀ هنر. تابستان. شماره 60.
  17. وودراف، پال. (1394). ضرورت تئاتر. ترجمۀ بهزاد قادری. تهران: نشر مینوی خرد.
  18. هادسن، جان. (1382). کاربردهای نمایش. ترجمۀ یدالله آقاعباسی. تهران: نشر نمایش.
  19. هولتن، اورلی. (1389). مقدمه بر تئاتر. ترجمۀ محبوبه مهاجر. تهران: انتشارات سروش. چاپ پنجم.
    1. Kellison,Catherine. (2006). Producing for TV& Video. London: Focal PRESS.
    2. Schechner,Richard. (2003). Performance Theory. New York: Routledge.