فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

ظرفیت‌‌سنجیِ موسیقی قومی کردی به منظور ترویج فرهنگ کار و فعالیت در برنامه‌‌های رادیویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهراالسادات سیدزاده 1
حسن خجسته باقرزاده 2
هوشنگ جاوید 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران. (نویسنده مسئول).
2 استاد گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه نوازندگی موسیقی ایرانی، دانشکده علوم انسانی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، گلستان، ایران.
10.22034/jiscm.2023.320717.1318
چکیده
از جمله مباحثی که در برنامه‌سازی رادیو، معمولاً به آن توجه کم‌تری شده، اهمیتِ موسیقی در بهبود شرایط کمی و کیفی کار است. این پژوهش، در پیِ پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان با تکیه بر موسیقیِ کارِ کُردی، از ظرفیتِ رسانه‌ای رادیو، در جهت ارتقای فرهنگِ کار و فعالیت بهره برد؟ این پژوهش، بر پایۀ آرای آلن پی مریام است که در نظریۀ خود، به بررسی تأثیر موسیقی بر کار پرداخته است. در این راستا، نگاهی اجمالی به قابلیت‌‌های موسیقی قومی در بهبودِ فعالیت‌‌ اجتماعی شده و سپس، جایگاه موسیقی در برنامه‌‌های رادیویی بیان شده است. در ادامه، انواع موسیقی کارِ کُردی، در استان‌‌های کردستان، کرمانشاه و ایلام، تبیین و ظرفیت‌‌های موسیقی کار این نواحی برای ترویج فرهنگ کار و فعالیت، در برنامه‌‌های رادیویی ارزیابی می‌شود. روش این پژوهش، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و مطالعۀ اسنادی است. به همین منظور، با صاحب‌نظران حوزۀ موسیقیِ قومیِ استان‌‌های کردنشین و تهیه‌‌کنندگان رادیو مصاحبه صورت گرفته است. براساس نتایج، به نظر می‌رسد باوجود اینکه موسیقی کُردی و کار در مناطق کردنشین، کارکردی اجتماعی دارد، پیوند مناسبی میان موسیقی کار مناطق کردنشین و برنامه‌‌های رادیویی به وجود نیامده و از ظرفیتِ موسیقی کار، تنها به صورت محدود، در شبکه‌‌های رادیویی استان‌‌ها استفاده شده است. برای تقویت این پیوند، علاوه بر تبیین سیاست‌گذاری‌های مربوطه در سطح کلان، نیاز به تهیه‌کنندگانی آشنا به موسیقی- به‌ویژه موسیقی قومی کُردی- است تا با همکاریِ کارشناسان موسیقی، ترانه‌های کار سنتی، متناسب با دوران معاصر، بازسازی و در برنامه‌های رادیویی استفاده شوند.
کلیدواژه‌ها
رادیو
موسیقی قومی
موسیقی کار
موسیقی کردی
نظریۀ آلن پی ‌مریام

عنوان مقاله English

Capacity Assessment of Kurdish Folk Music to Promote the Culture of Work and Activity in Radio Programs

نویسندگان English

Zahra Sadat Seyedzadeh 1
Hasan Khojasteh Bagherzadeh 2
Hooshang Javid 3
1 M.A. Student, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
2 Professor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran.
3 M.A. in Department of Playing Iranian Music, Faculty of Humanities, Ali Abad Katool Branch, Islamic Azad University, Golestan, Iran.
چکیده English

 
One of the topics less attended to in radio programming is the importance of music in improving the quality and quantity conditions of work. The present study seeks to answer the question of how the media capacity of radio can be applied to promote the culture of work and activity by relying on Kurdish work music. This research is based on the views of Alan P. Merriam who, in his theory, has dealt with the influence of music on work. Following that, a brief look is made at the capabilities of folk music in improving social activities and then, the role of music in radio programs is expressed. In the following, different types of Kurdish work music in the provinces of Kurdistan, Kermanshah and Ilam are explained and the capacities of work music in these areas to promote the culture of work and activity are evaluated in radio programs. The methods used in this research are semi-structured interview and documentary study. Based on the results, it seems that although Kurdish and work music possess a social function in Kurdish regions, there has not been created a proper link between the work music of Kurdish regions and radio programs, and the capacity of work music has been used only to a limited extent in the provincial radio stations. In order to strengthen this connection, in addition to explaining the relevant policies at macro-level, producers who are familiar with music, especially Kurdish folk music, are required so that by their collaboration with music experts, traditional work songs appropriate for the present are reconstructed and used in radio programs.
 

کلیدواژه‌ها English

Radio
Folk Music
Work Music
Kurdish Music
Alan P. Merriam's Theory
  • تشکیل کارگروه‌‌ها و شوراهای تخصصی پیرامون موسیقی کار در سازمان صدا و سیما در جهت تعامل با اهالی موسیقی مناطق کردنشین؛
  • تدوین دستورالعمل‌‌های استفاده از نغمات و آواهای کار در برنامه‌‌های رادیویی؛
  • بازسازی موسیقی کار مناطق به شیوه‌های جدید و یا تلفیق آنها با انواع دیگر موسیقی در جهت جذب مخاطب؛
  • به‌روز شدن اطلاعات عوامل رادیو در قبال شناخت هرچه بیش‌‌تر نغمات و آواهای کار مناطق کردنشین برای استفاده در برنامه‎‌های رادیو؛
  • آرشیو و مستندسازی نغمات قومی از جمله آواهای کار برای بازشناسی این آواها به مخاطبان رادیو؛
  • انجام پژوهش‌‌های این‌‌چنینی در سازمان صدا و سیما در جهت دستیابی به برنامه‌‌ای جامع در قبال تعامل میان موسیقی کار و برنامه‌‌های رادیویی؛
  • در اولویت قرار گرفتن مباحث موسیقی‌‌شناسی قومی در شوراهای موسیقی صدا و سیما؛
  • تولید و پخش برنامه‌‌هایی در ارتباط با موسیقی مناطق از جمله موسیقی کار برای ترویج و ترغیب مخاطب به رونق کسب و کار؛
  • راه‌اندازی یک شبکۀ رادیویی موسیقی‌محور مختص موسیقی مناطق ایران؛
  • تدوین برنامه‌‌ای جامع در جهت تعامل هرچه بیش‌‌تر میان برنامه‌‌سازان رادیو و موسیقی مناطق؛
  • استفاده از پژوهش‌‌های این‌‌چنینی در برنامه‌‌سازی رادیوهای سراسری و استانی؛
  • انجام پژوهش‌‌هایی از این دست در قبال سایر نغمات و آواهای مناطق کردنشین ایران؛
  • انجام پژوهش‌‌هایی از این دست در قبال آواهای کار در سایر مناطق ایران.

 

فهرست منابع

آخوندی، زهرا؛ افهمی، رضا (1396). «نقش دگردیسی بنیان‌‌های موسیقی در شکل‌‌گیری فرهنگ شنیداری (مطالعۀ موردی: جان کِیج)»، کنفرانس ملی رویکردهای نوین علوم انسانی در قرن 21، 1-17.

احمدی‌‌پور، روناک؛ مختاباد، عبدالحسین؛ و مقصودی، مجتبی (1393). «نقش موسیقی کردی در آیین‌‌های بومی- محلی کرمانشاهان»، مجلۀ مدیریت فرهنگی، زمستان 93، دورۀ 8، شمارۀ 26، 95-115.

حنیف، محمد (1386). «آوای کار اقوام و همبستگی ملی»، فصلنامۀ فرهنگ مردم ایران، زمستان 1386، شمارۀ 11، 37-49.

حسینی آب‌‌باریکی، آرمان؛ و نوروزی مستعلی، منصور (1396). «نگاهی به سروده‌‌های کار در ادبیات شفاهی کردی (کرمانشاه)»، (گردآورنده: هوشنگ جاوید)، فرهنگ موسیقی کار در ایران: آوازها و نغمه‌‌های کار در ایران: مجموعه‌مقالات در مورد موسیقی کار در ایران. تهران: انتشارات سورۀ مهر.

حیدری، محمدمهدی (1396). «کارکردهای ترانه‌‌های کار: بازیابی مفهوم از مصداق»، (گردآورنده: هوشنگ جاوید)، فرهنگ موسیقی کار در ایران: آوازها و نغمه‌‌های کار در ایران: مجموعه‌مقالات در مورد موسیقی کار در ایران، تهران: انتشارات سورۀ مهر.

خجسته، حسن (1395). جامعه، موسیقی، رادیو: رویکردی اجتماعی به موسیقی و رادیو، تهران: انتشارات سروش.

دلاور، علی (1383). مبانی نظری و عملی پژوهش، تهران: رشد.

شاه‌‌حسینی، علیرضا (1382). «ترانه‌‌های مشک‌‌زنی عشایر دامنه‌‌های البرز»، مجلۀ دانشکدۀ علوم انسانی دانشگاه سمنان، تابستان و پاییز 1382، شمارۀ 3 و 4، 93-114.

فاطمی، ساسان (1385). «نقش رادیو- تلویزیون در ایجاد فرهنگ موسیقایی»، فصلنامۀ پژوهش و سنجش، بهار و تابستان 1385،  شمارۀ 45 و 46، 41-64.

لیندلف، تامس آر؛ و سی تیلور، برایان (1397). روش تحقیق کیفی در علوم ارتباطات، (مترجم: عبدالله گیویان)، چاپ سوم، تهران: انتشارات همشهری.

محمدپور، احمد (1389). فراروش بنیان‌های فلسفی و عملی روش تحقیق ترکیبی در علوم اجتماعی و رفتاری، چاپ سوم، تهران: نشر جامعه‌شناسان.

مریام، آلن پی (1396). انسان‌‌شناسی موسیقی، (مترجم: مریم قره‌‌سو)، تهران: ماهور.

Merriam, Alan P. 1964. The Anthropology of Music. Evanston: Northwestern University Press.