فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

نگاشت نهادی حکمرانی رسانه‌های صوتی و تصویری برخط در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه ارتباطات و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی،ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، داشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jiscm.2023.409297.1546
چکیده
در اهمیت نگاشت نهادی-کارکردی حوزه رسانه‌ای کشور ایران می‌توان گفت ازجمله مقدمات سیاست‌گذاری آن است که تمامی بازیگران و ارکان تشکیل‌دهنده‌ی این نظام بر اساس کارکردهای حکمرانی، شناسایی‌شده و روابط، جایابی و تعاملات میان آن‌ها موردبررسی و تحلیل قرار گیرد. لذا هدف اصلی این پژوهش نگاشت نهادهای فعال در کارکردهای حکمرانی رسانه‌های صوت و تصویر در ایران است. حکمرانی نوین خود شامل انواع کارکردهای سیاست‌گذاری، تسهیلگری، تنظیم‌گری، ارائه خدمات و بازتوزیع منابع است. این تحقیق با روش نگاشتِ نهادهای موجود در حکمرانی رسانه‌های صوت و تصویر در ایران را طبق کارکردهای حکمرانی موردبررسی قرارداده و بر اساس مدل تحلیل ذی‌نفعان بازیگران را تجزیه‌وتحلیل کرده است. نگاشت نهادهای فعال رسانه‌ای بر اساس اهداف کارکردهای حکمرانی از طریق مصاحبه با 14نفر خبره و متخصص رسانه از طریق نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری با پرسشنامه در سطوح نهادهای حاکمیتی(فراقوه‌ای)، سه قوه مجریه، مقننه و قضائیه و بخش‌های عمومی غیردولتی و بخش خصوصی، ترسیم گردید. در نتیجه بازیگران اصلی بر اساس مدل تحلیلی نگاشت ذی‌نفعان تجزیه‌وتحلیل افقی، عمودی و کل‌نگر شد و درنهایت توصیه‌های سیاستی برای عزیمت به سمت مسیر توسعه سیاست‌گذاری و مدیریت راهبردی عرصه رسانه‌ای کشور و به‌طور خاص حوزه رسانه‌های صوت و تصویر برخط براساس کارکردهای حکمرانی و بخش نهادها ارائه شد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Institutional Mapping of Online Audiovisual Media Governance in Iran

نویسندگان English

محمد گاپله 1
Hassan Khojasteh Bagherzadeh 2
Mohammad Reza Rasouli 3
1 Ph.D student in Media Management, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Radio, Radio and Television Production Faculty, IRIB University, Tehran, Iran (Corresponding Author)
3 Associate Professor, Department of Communication and Media, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Considering the importance of institutional-functional mapping of the media sector in Iran, it can be stated that one of the prerequisites for policymaking is that all the actors and constituent elements of this system are identified based on governance functions and the relationships, placement, and interactions between them are examined and analyzed. Therefore, the main goal of this research is to map the institutions active in the governance functions of audio and video media in Iran. Modern governance itself includes various functions of policymaking, facilitation, regulation, service provision, and resource redistribution. This research has examined the existing institutions in the governance of audio and video media in Iran by mapping them according to governance functions and has analyzed the actors based on the stakeholder analysis model. Mapping of active media institutions based on the goals of governance functions was drawn through interviews with 14 media experts and specialists through purposive sampling till theoretical saturation with questionnaire, at the levels of governance institutions (supra-branch), the three powers of government, the legislature (the parliament), and the judiciary, and the public, non-governmental, and private sectors. As a result, the main players were analyzed horizontally, vertically, and holistically based on the stakeholder mapping analytical model. Finally, policy recommendations were presented to move towards the path of policy development and strategic management of the country's media arena, and specifically, the field of online audio and video media, based on governance functions and the institutional sector.

کلیدواژه‌ها English

Media Governance
Institutional Mapping
Audio And Video Media
Media Policymaking
Stakeholder Analysis
Media Regulation

 

1) امامیان، سیدمحمدصادق، ذوالفقاری، امیراحمد، محمدزاده، احسان و زمانیان، مرتضی. (1397). نظام ملی تنظیم‌گری، 1. مفهوم تنظیم‌گری و ارتباط آن  با نظام حکمرانی. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
2) جعفری صمیمی، احمد و محمدی، مهدی و صیادزاده، علی (1386). روش‌شناسی اقتصاد نهادگرا. مجله دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه سمنان، 6(18). 88-75
3) خاجی، محمد. (1396). ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت نگاشت نهادی در سیاست‌گذاری عمومی، نشریه حکمتانه، سال دوم، شماره15، 16-19
4) ریاحی، پریسا و قاضی‌نوری، سید سپهر. (1392). مقدمه‌ای بر نظام نوآوری (رویکردی گسترده)، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، چاپ اول.
5) زمانیان، مصطفی، قانعی، مصطفی، ناطقی، مژده. (1399). بررسی نگاشت نهادی نظام تنظیم‌گری زیست‌فناوری در ایران؛ مطالعه موردی: غذا و داروی مبتنی بر زیست‌فناوری. فصلنامه سیاستگذاری عمومی، 6(1)، 37-59. doi: 10.22059/jppolicy.2020.76988
6) صالح نیا، علی و  احمدی، رضا. (1401). شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی، 25(95)، 89-126.
7) طباطبائیان، سید حبیب‌االله، انتظاری، محمد.(1387). مطالعه موردی نگاشت نهادی نوآوری در صنعت برق کشور، فصلنامه سیاست علم و فناوری، سال اول، شماره 1.
8) قاضی نوری، سید سپهر و قاضی نوری، سید سروش. (1387). استخراج راهکارهای اصلاح نظام ملی نوآوری ایران با تکیه بر مطالعه تطبیقی کشورهای منتخب. سیاست علم و فناوری، (1)، 53-64.
9) قاضی‌نوری، سیدسپهر، ملکی‌فر، سیاوش، قانعی‌راد، سید محمدامین، موسوی، آرش. (1397). آسیب‌شناسی سیستماتیک نظام نوآوری صنایع فرهنگی کشور؛ کاربرد «نگاشت نهادی» و «تحلیل ذی‌نفعان». فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد فرهنگ، 11(41)، 7-44. doi: 10.22034/jsfc.2018.67055
10) کلانتری، اسماعیل و منتظر، غلامعلی. (1395). مفاهیم، رویکردها و روش‌های نگاشت نهادی (با تأکید بر مطالعات نظام نوآوری). رهیافت، 26 (62)
11) اخوان، منصوره. (1401). طراحی الگوی حکمرانی صوت و تصویر فراگیر در جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری  مدیریت رسانه دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
12) وحیدی منفرد، امین، علی احمدی، علیرضا. (1396). نگاشت نهادی ملی در نظام علم و فناوری ایران با استفاده از مدل سیستمی مدل سیستم مانا جهت تحقق اسناد بالادستی. پژوهش های مدیریت در ایران، دوره بیست و یکم - شماره 4،  29 - 48
13) هداوند، مرضیه، فاتح راد، مهدی، طباطبائیان، سید حبیب الله. (1395). تحلیل فرایند سیاست‌گذاری در نظام ملی نوآوری ایران با استفاده از چارچوب نگاشت نهادی. سیاست‌های راهبردی و کلان، 4(16)، 1-18.
هداوند، مهدی و جم، فرهاد. (1400). مفهوم دولت تنظیم‌گر: تحلیل تنظیم‌گری به‌مثابه ابزار حکمرانی. فصلنامه علمی راهبرد، 30(2)، 227-266