فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

بازنمایی معلولیت در فیلم سینمایی گل های داودی با استفاده از رویکرد گفتمانی لاکلا و موفه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
3 استادیار علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
10.22034/jiscm.2024.407075.1534
چکیده
این مقاله درصدد بازنمایی معلولیت در فیلم سینمایی گل های داودی با استفاده از رویکرد گفتمانی لاکلاو و موفه است.از آن جایی که هویت از طریق تعاملات اجتماعی فرد با دیگران در فرایند اجتماعی شدن تکوین می یابد وافرادی که دارای معلولیتی هستند، اغلب در جامعه هویت تباه شده ای را تجربه می کنند.رویکرد این پژوهش به معلولیت متأثر از گافمن داغ ننگ اجتماعی است که بعنوان پدیده اجتماعاً برساختی تعریف شده است. روش تحلیل گفتمان با استفاده از رویکرد پساساختارگرایانه لاکلاو موفه به عنوان روش پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است.

یافته ها نشان می‌دهد گفتمان غالب در فیلم گل‌های داودی، گفتمان غالبِ محدودیت نداشتن فرد معلول است که حول دال های پذیرش، آموزش، تقدیرگرایی، عاملیت، استقلال و تصویر مثبت از بدن مفصلبندی شده است در کنار این گفتمان غالب، خرده گفتمان توانمندی نیز شکل گرفت. فیلم با مرکزیت گره‌گاه اصلی عاملیت و حمایت، انفعال و طرد اجتماعی را به حاشیه رانده و منجر به تسلط الگوی اجتماعی معلولیت شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Representation of Disability in “Chrysanthemum Flowers” Using Laclau and Mouffe’s Discursive Approach

نویسندگان English

batool rashidi 1
mohsen niazi 2
mina helali sotoodeh 3
1 M. A. in Social Sciences, faculty of literature and Human Sciences, Kashan University, Kashan, Iran
2 Professor, Department of Social Sciences, faculty of literature and Human Sciences, Kashan University, Kashan, Iran
3 Assistant Professor, Department of Social Sciences, Faculty of Literature and Human Sciences, Kashan University, Kashan, Iran
چکیده English

The present article tries to examine the representation of disability in the movie “Chrysanthemums Flowers” with the discourse approach of Laclau and Mouffe. Due to the fact that identity is developed via social interactions of the individual with others in the process of socialization, and since people with disabilities often find a ruined identity within society, this research’s approach to disability is influenced by Goffman's theory of social stigma, which is defined a socially constructed phenomenon as disability. The post-structuralist discourse analysis approach of Lacla and Mouffe has been applied as the research method. According to the findings, the dominant discourse in the film "Chrysanthemum Flowers" is the lack of limitations of the disabled person, which is articulated around the signifiers of acceptance, education, fatalism, agency, independence, and a positive image of the body. Along with this dominant discourse, a sub-discourse of empowerment has also been shaped. The film, centered on the main hub of agency and support, has marginalized passivity and social exclusion and has led to the dominance of the social model of disability

کلیدواژه‌ها English

Disability
Discourse Analysis
Representation
Film
Constructivism
آقابابایی، احسان (1396). جامعه‌شناسی فیلم، اصفهان: جهاددانشگاهی اصفهان.
آقاگل‌زاده، فردوس (1389) .تحلیل گفتمان و کاربردشناسی، مجموعه مقالات نخستین هم‌اندیشی، تهران: نشر نویسه پارسی.
ابوعلی، رجاء؛ و اکبری، زینب (1401). «برساخت گفتمانی هویت در زندگی‌نامه‌های خودنوشت زنان ایزدی»، دوماهنامه بین‌المللی جستارهای زبانی، شماره 1(67)، 65-97.
اسدیان، مونا؛ امیرمظاهری، امیرمسعود؛ و کمالی، محمد (1397). «ساخت اجتماعی معلولیت در سینمای قبل از انقلاب و دهه شصت ایران (مطالعه موردی فیلم‌های در دنیا بیگانه بودم و پرنده کوچک خوشبختی)»، مجله مطالعات ناتوانی، دوره سوم، شماره 10.
استریانی، دومنیک (1388). مقدمه‌ای بر نظریه‌های فرهنگ عامه، (مترجم: ثریا پاک‌نظر)، تهران: گام نو.
بشیر، حسن (1399). روش عملیاتی تحلیل گفتمان، تهران: انتشارات سروش.
تیلور، استفنی (1397). تحلیل گفتمان چیست؟، (مترجم: عرفان رجبی و پدرام منیعی)، تهران: انتشارات نویسه پارسی.
جبلی، خدیجه (1392). جامعه‌شناسی معلولیت، تهران: انتشارات علمی.
حسینی، نگین (1393). درآمدی بر مطالعات معلولیت با رویکرد جامعه‌شناسی، انتشارات سیمای شرق.
رضایی، مهدی؛ و پرتوی، لطیف (1394). «زنان معلول و تعامل با جامعه»، مطالعات راهبردی زنان، سال هفدهم، شماره 67، 8-44.
زرین‌کفشیان، غلامرضا (1399). «بررسی رابطۀ نگرش منفی جامعه با طرد معلولین از اجتماع»، فصلنامه تأمین اجتماعی، سال پانزدهم، شماره سوم، 191-210.
ساترلند، جین ان؛ فلتی، کاترین (1396). جامعه‌شناسی سینمایی، (مترجم: حسین ابوالحسن تنهایی و لیلا شعبانی)، تهران: نشر دریای تنهایی.
سامنی، سامان (1394). درآمدی بر تحلیل گفتمان، تهران: نشر ساکو.
سهراب‌زاده، مهران؛ امیدوار، آزاد؛ و خداکرمیان گیلان، ندا (1401). «تحلیل گفتمان انتقادی فیلم پرواز بر فراز آشیانۀ فاخته»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، دوره 22، شماره 8، شماره پیاپی 108، 371-392.
عبداللهی، رضا؛ و پیری، محمد (1397). درآمدی بر جامعه‌شناسی قشربندی معلولیت در ایران، تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
عزیزیان، انسیه (1392). بررسی بازنمایی معلولین در رسانه (تصویر معلولین در فیلم‌های سینمایی ایران)، پایان‌نامه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق (قیامدشت)، دانشکده علوم انسانی.
گافمن، اروینگ (1400). داغ ننگ، (مترجم: مسعود کیانپور)، تهران: نشر مرکز.
لطیفیان، مریم؛ بنی‌اسد، فاطمه؛ کمالی، محمد (1399). «بررسی ابعاد اجتماعی معلولیت، یک مرور نظام‌مند»، پژوهش‌نامه مددکاری اجتماعی، سال هفتم، شماره 26، 53-101.
محسنی تبریزی، علیرضا؛ و جبلی، خدیجه (1392). «برساخت اجتماعی ناتوانی»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره 4، شماره 1، شماره پیاپی 1، 131-154.
مقدمی، محمدتقی (1390). «نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موف و نقد آن»، مجلۀ معرفت فرهنگی- اجتماعی، سال دوم، شماره دوم، 91-124.
مظفری فاروق، امین؛ علیزاده اقدم، محمدباقر؛ بخشی خیلگاوانی، اکرم (1390). «ساخت اجتماعی معلولیت: پژوهشی با رویکردی برساخت‌گرایانه اجتماعی؛ مطالعه موردی شهرستان رشت»، مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، دوره3، شماره:2-3 (پیاپی 10-11)، 143-156.
منتظرقایم، مهدی؛ و رمضانی، حسین (1393). «تحلیل دریافت افراد دارای معلولیت از تصاویر بازنمایی شده از آنها در فیلم‌های سینمایی با تأکید بر فیلم‌های میم مثل مادر، شهر زیبا و زمانی برای دوست داشتن»، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 10(37)، 43-66.
مهدی‌زاده، سیدمحمد (1387). نظریه رسانه، تهران: انتشارات همشهری.
نامداری، اسما (1398). «تحلیل‌گفتمان انتقادی فیلم عصبانی نیستم با رویکرد فرکلاف»، پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی، (37) 10، 163-182.
هوراث، دیوید (1398). گفتمان، (مترجم: روح اله قاسمی)، تهران: اندیشه احسان.
یورگنسن، ماریانه؛ و فیلیپس، لوئیز (1400). نظریه و روش در تحلیل گفتمان، (مترجم: هادی خلیلی)، تهران: نشر نی.