فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

نقش شبکه‌های مجازی در شکل‌گیری هویت هواداران چهره‌ها؛ بررسی دنبال‌کنندگان تتلو در اینستاگرام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای علوم ارتباطات،گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه علوم ارتباطات ، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه ارتباطات، روزنامه نگاری و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه اینستاگرام یکی از مهم‌ترین بسترهای تعاملات اجتماعی، فرهنگی و هویتی هستند که هواداران سلبریتی‌ها در آن حضوری فعالانه دارند. این پژوهش با تمرکز بر جهان اجتماعی جوانان هوادار امیر مقصودلو (تتلو) به بررسی تأثیرات و پیامدهای اینستاگرام در تجربه زیسته هواداران تتلو از منظر فرهنگی و اجتماعی پرداخته است. این پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. جامعه آماری شامل جوانان بزرگسال ۱۸ تا ۲۹ سال بود و حجم نمونه از طریق نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی و براساس اصل اشباع نظری مشخص شد. تعداد نمونه پس از مصاحبه با ۲۳ نفر (۱۲ مرد و ۱۱ زن) به کفایت نظری رسید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و برحسب دیدگاه پدیدارشناختی مکس ون منن و نرم‌افزار MAXQDA-2020  تحلیل شد. براساس یافته‌ها، در پدیده هواداری، دو مضمون شناسایی شدند: 1- بسترها و شرایط» با زیرمقوله‌های «زمینه‌های فرهنگی- اجتماعی و رسانه‌ای» و «عوامل فردی و ارتباطات اجتماعی»؛
 2- «پیامدهای اینستاگرام» با زیرمقوله‌های «هویت‌سازی و انگیزش فردی» و «چالش‌های اجتماعی و روانی». اینستاگرام نقش مهمی در شکل‌دهی به هویت شخصی و ایجاد انگیزه‌های مثبت دارد. در کنار تأثیر فضای مجازی، شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه و آزادی بیان در برابر فشارهای اجتماعی نیز بر جذب افراد به سلبریتی‌ها تأثیر زیادی دارد
.



کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

نقش شبکه های مجازی در شکل گیری هویت هواداران سلبریتی ها : مورد هواداران تتلو در اینستاگرام

نویسندگان English

Zohre Kiamanesh 1
Seyedali Rahmanzade 2
Nasim Majidi 3
Mohammadbagher Tajeddin 4
1 Ph.D student in Communication Sciences, Department of Communication Sciences, Faculty of Humanities, Northern Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Communication Sciences, Faculty of Humanities, Northern Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding author)
3 Assistant Professor, Department of Communication, Journalism and Media, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Communications and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Social networks, especially Instagram, are the most important platforms for social, cultural, and identity interactions on which celebrity fans are actively involved. Focusing on the social world of young fans of Amir Maghsoudloo (Tataloo), this study examined the effects and consequences of Instagram on the lived experience of Tataloo fans from a cultural and social perspective. The qualitative study was conducted with an interpretive phenomenological approach. The statistical population included young adults aged 18 to 29, and the sample size was determined through purposive and snowball sampling and based on the principle of theoretical saturation. The sample size reached theoretical adequacy after interviewing 23 people (12 men and 11 women). The data collection tool was a semi-structured interview, which was analyzed according to Max van Manen's phenomenological perspective and MAXQDA-2020 software. Based on the findings, two themes were identified in the fandom phenomenon: 1- “Contexts and Conditions” with subcategories of “Socio-Cultural and Media Contexts” and “Personal Factors and Social Connections”; 2- “Consequences of Instagram” with subcategories of “Personal Identity and Motivation” and “Social and Psychological Challenges”. Instagram plays an important role in shaping personal identity and creating positive motivations. In addition to the impact of cyberspace, the cultural and social conditions of society and freedom of expression against social pressures also have a great impact on people’s attraction to celebrities.

کلیدواژه‌ها English

Fans, Identity, Celebrity, Instagram
اسدزاده شهیر، حسن؛ روشندل، طاهر؛ نصراللهی، اکبر؛ و سعدی‌پور، اسماعیل (۱۴۰۰). «مطالعه دغدغه‌های سلبریتی‌ها در اینستاگرام و پیامدهای آن بر هواداران»، فصلنامه مطالعات میان‌فرهنگی، سال ۱۶، شماره ۴۷،
116-89.
ایمان، محمدتقی (۱۳۹۱). روش‌شناسی تحقیقات کیفی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
برگر، آنتونی (۱۳۸۱). ذهن بی‌خانمان: نوسازی و آگاهی، (مترجم: محمد ساوجی)، تهران: نشر نی.
پاکزاد، احمد؛ رضوی‌زاده، سید نورالدین؛ و کلاهی، محمدرضا (۱۴۰۲). «پنداشت مردم تهران از سلبریتی‌ها در عصر رسانه‌های مجازی»، فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین، سال نهم، شماره ۳۵، 77-123.
سلیمانی ساسانی، مجید؛ شهبازی، مهدی؛ و قربانی، سعید (۱۴۰۱). «فرهنگ شهرت و کنشگری سلبریتی‌ها در اینستاگرام از نظر کاربران ایرانی»، فصلنامه مطالعات فرهنگ ارتباطات، دوره ۲۳، شماره ۵۷، 374-341.
سلیمانی ساسانی، مجید؛ و شهبازی، مهدی (۱۴۰۲). «تحلیل گرایش هواداران به سلبریتی‌ها در میان کاربران اینستاگرام»، فصلنامه علمی رسانه، دوره ۳۴، شماره ۴ (شماره پیاپی ۱۳۳)، ۷۱-۹۹.
شفیعی، زهرا؛ و عطریان، نرگس (۱۴۰۱). «پدیدارشناسی تجربه زیسته نوجوانان کاربر از خودزشت‌انگاری متاثر از اینستاگرام»، فصلنامه مطالعات راهبردی فرهنگ، سال دوم، شماره چهارم (شماره مسلسل ۸)، ۱۶۱-۱۹۲.
شهابی، محمود؛ ذکائی، محمدسعید؛ و فرخی، علیرضا (۱۳۸۷). «تعلق به خرده‌فرهنگ جوانان در شهر تهران»، فصلنامه مطالعات راهبردی ورزش جوانان، شماره ۱۲، ۹۱-۱۰۸.
طالقانی، محمدعلی؛ شریفی، سعید؛ شاهنوشی، مجتبی؛ و ابراهیم‌زاده، رضا (۱۴۰۱). «فرهنگ و شهرت: چالش‌های تغییرات فرهنگی از طریق شهرت در فضای مجازی»، فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، دوره پنجم، شماره ۳، ۱۸۳- ۲۱۲.
کاستلز، مانوئل (۱۳۸۰). عصر اطلاعات: ظهور جامعه شبکه‌ای، جلد اول، (مترجم: افشین خاکباز) تهران: نشر طرح نو.
کاستلز، مانوئل (۱۳۸۹). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: ظهور جامعه شبکه‌ای، «مترجم: احمد علیقلیان و افشین خاکباز)، تهران: نشر طرح نو.
گرامیان، سعیده سادات؛ و مطهری، زینت‌السادات (۱۳۹۴). «تحول ماهیت قدرت در عصر فراصنعتی: بررسی دیدگاه الوین تافلر»، فصلنامه علوم خبری، دوره ۴، شماره ۱۶، ۱۰۹- ۱۴۰.
گیدنز، آنتونی (۱۳۸۸). تجدد و تشخص: جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، (مترجم: ناصر موفقیان)، تهران: نشر نی.
معمار، ثریا؛ عدلی‌پور، صمد؛ و خاکسار، فائزه (۱۳۹۱). «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت: با تأکید بر بحران هویت ایرانی»، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات و تحقیقات فرهنگی ایران، دوره اول، شماره ۴، 176-155.
منصورنژاد، محمد (۱۳۸۷). «نقد و بررسی نظریه‌های موجود درباره نقش رسانه‌ها در مدیریت بحران با تأکید بر نظریه الوین تافلر»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی (پژوهش و سنجش)، دوره پانزدهم، شماره ۵۵، ۹۹.
نیک‌نیا، معصومه (۱۳۹۴). «جامعه شبکه‌ای: بنیادها و کارکردها»، فصلنامه نقد کتاب اطلاع‌رسانی و ارتباطات، دوره دوم، شماره ۵، ۲۳۷- ۲۴۹.
یان، ون دایک (۲۰۱۲). جامعه شبکه‌ای، چاپ سوم، (مترجم: علی آزادی)، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق.