فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

نقش تلویزیون درتوسعه توانمندسازی فردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
میثم سام بند 1
علی اکبر فرهنگی 2
جمشید صالحی صدقیانی 3
محمدرضا قائدی 4
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت رسانه دانشگاه آزاد اسلامی
2 استاد دانشکده مدیریت دانشگاه تهران(نویسنده مسئول)
3 استاد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی
4 استادیارگروه علوم سیاسی و روابط بین الملل واحد بین الملل کیش دانشگاه آزاد اسلامی
10.22034/jiscm.2019.210262.1081
چکیده
رسانه در دنیای امروز به عنوان یک هویت هم­ شأن با دولت است که از حیث تأثیرگذاری تا حد شکل ­دهی به ماهیت فردی و اجتماعی انسان، توانا است. ظرفیت انواع رسانه، به ویژه تلویزیون، به اندازه­ای است که به عنوان عاملی در توسعه انسانی مطرح است. نگاه توسعه انسانی به انسان به مثابه ظرفیتی است که باید شکوفا شود. این شکوفایی جز از مسیر توانمند سازی افراد حاصل نمی ­شود. از این رو؛ هدف پژوهش حاضر، پاسخ به این سؤال است که چگونه می توان از مجرای رسانه تلویزیون برای توسعه توانمند سازی فردی استفاده کرد؟ این پژوهش کیفی، با استفاده از روش مفهوم­ سازی داده­ بنیاد انجام گرفته است. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه­ گیری نظری تعداد سیزده نفر ازاستادان دانشگاه، مدیران و کارشناسان دارای تجربه کاری در حوزه ارتباطات و توسعه تحت مصاحبه عمیق قرار گرفتند. داده­ های حاصل از طریق کد گذاری باز، محوری و انتخابی مورد تفسیر قرار گرفت. یافته­ های پژوهش، چهار کارکرد اصلی فراهم ­سازی بستر و ایجاد آزادی فرصت، فراهم­ سازی شرایط علّی، فراهم­ سازی عوامل میانجی و استراتژی تغییر را به منظور توانمند سازی فردی، برای رسانه تلویزیون شناسایی نموده است.
کلیدواژه‌ها
تلویزیون
توسعه انسانی
توانمندسازی فردی
رسانه‌های جمعی
فقر انسانی

عنوان مقاله English

The Role of Television in Empowering Individuals

نویسندگان English

Meisam Samband 1
Ali Akbar Farhangi 2
Jamshid Salehi Sedghyani 3
Mohammad Reza Ghaedi 4
1 Ph.D Student of Media Management, Islamic Azad University
2 Full Professor at Faculty of Management, University of Tehran (Corresponding Author)
3 Full Professor at Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University
4 Assistant Professor at Political Science and International Relations Kish International Branch Islamic Azad University
چکیده English

In today’s world media are at the same standing point as states. They are capable of influencing & shaping the social & individual essence of people. The capacity of all types of media - in particular television- is large enough to be a factor in human development. Human development perspective towards man is as a capacity which should be flourished. This will not be achieved unless to empower men. Therefore, the purpose of the present study is to answer this question: How television can be used for the development of individual empowerment? This qualitative study is conducted by using the conceptualization method of Grounded theory. In this study, by using theoretical sampling, thirteen university professors, managers, and experts with working experience in the field of Communication Development were interviewed through in-depth semi-structured interviews. The collected data were interpreted through open, axial and selective coding. The findings of the present study show that this medium plays four main functions to improve Social Empowerment. Providing a platform and creating freedom of opportunity, causal conditions, mediating factors and using the change strategy in order to obtain individual empowering for TV production.

کلیدواژه‌ها English

Television
Human Development
Personal Empowerment
Mass Media
Human Poverty
  1. استراوس، انسلم و جولیت کوربین (1387). اصول روش تحقیق کیفی، نظریه مبنایی، رویه‌ها و شیوه‌ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  2. اعزازی، شهلا (1373). خانواده و تلویزیون، چاپ اول، گناباد، نشر مرندیز.
  3. امیری، مجتبی، محمودی، وحید، افروغ، عماد و نیری، شهرزاد (1392). «تبیین چارچوب کارکردی سیمای جمهوری اسلامی ایران جهت توسعه قابلیت­های انسانی»، فصلنامه راهبرد، سال بیست و دوم، شماره 66، 85-116.
  4. ایوانز، پیتر (1380). توسعه یا چپاول: نقش دولت در تحول صنعتی، ترجمه عباس زندباف و عباس مخبر، تهران، طرح نو.
  5. بازرگان، عباس(1388). مقدمه­ای بر روش­های تحقیق کیفی و آمیخته، رویکردهای متداول در علوم رفتاری، تهران، انتشارات دیدار.
  6. خالصی، پروین (1388). «نقش و اهمیت رسانه­های جمعی و کارکرد آن­ها»، ماهنامه اطلاعات سیاسی – اقتصادی، شماره 262، 287-274.
  7. دالگرن، پیتر (1385). تلویزیون و گستره عمومی جامعه مدنی و رسانه­های گروهی، چاپ دوم، ترجمه مهدی شفقتی، تهران، سروش.
  8. دانایی فرد، حسن (1384). «تئوری پردازی با استفاده از رویکرد استقرایی: استراتژی مفهوم سازی تئوری بنیاد»، دانشور رفتار، سال دوازدهم، شماره یازدهم، 70-57.
  9. دانایی فرد، حسن، خیرگو، منصور، آذر، عادل و فانی، علی اصغر (1391). «فهم انتقال خط مشی اصلاحات اداری در ایران، پژوهشی بر مبنای راهبرد داده بنیاد»، مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره دهم، شماره دوم، 28-5.
  10. رازینی، روح اله و عزیزی، مهدی (1384). «طراحی الگوی تصمیم­گیری با رویکرد اسلامی»، مدیریت اسلامی، سال بیست و سوم، شماره چهارم، 100-73.
  11. ساروخانی، باقر (1383). اندیشه های بنیادین علم ارتباطات، تهران، انتشارات خجسته.
  12. سورین، ورنر، جی، جیمز دبلیو تانکارد (1388). نظریه­های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، چاپ چهارم، تهران، مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.
  13. شاو، دونالد و مک کومبز، مکسول (1383). کارکرد برجسته سازی در مطبوعات، ترجمه امید مسعودی، در «اندیشه­های بنیادین علم ارتباطات»، گروه مترجمان، تهران، انتشارات خجسته.
  14. شیرزادی رضا (1393). نوسازی، توسعه، جهانی شدن: مفاهیم، مکاتب و نظریه ها، چاپ دوم. تهران، نشر آگه.
  15. صادقی، حسین، عبدالهی حقی، سولماز و عیداله زاده، لیلا (1386). توسعه انسانی در ایران، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره بیست و چهارم .
  16. طاهری، مرتضی، عارفی، محبوبه، پرداختچی، محمدحسن و قهرمانی، محمد (1392). «کاوش فرآیند توسعه حرفه­ای معلمان در مراکز تربیت معلم: نظریه داده بنیاد»، فصلنامه نوآوری های آموزشی، سال دوازدهم، شماره 45، 176-149.
  17. غفاری، غلامرضا و امیدی، رضا (1390). کیفیت زندگی؛ شاخص توسعه اجتماعی، چاپ دوم، تهران، شیرازه.
  18. فطرس، محمدحسن و قدسی، ستوده (1396). «مقایسه عملکرد برنامه های توسعه ایران با شاخص فقر چندبعدی محاسبه شده به روش آلکایر و فوستر»، فصلنامه پژوهش های رشد و توسعه اقتصادی، سال 7، شماره 27، 64-45.
  19. فلیک، اووه (1393). درآمدی بر تحقیق کیفی، چاپ هفتم، تهران، نشر نی.
  20. کازنو، ژان (1384). جامعه شناسی وسایل ارتباط جمعی، ترجمه باقر ساروخانی و منوچهر محسنی، چاپ هشتم، تهران، انتشارات اطلاعات.
  21. کرسول، جولیت (1394). پویش کیفی و طرح پژوهش، انتخاب از میان پنج رویکرد روایت پژوهی، پدیدارشناسی، نظریه داده بنیاد، قوم نگاری، مطالعه موردی، ویرایش دوم ترجمه حسن دانایی فرد و حسن کاظمی، تهران، انتشارات صفار.
  22. کلاکی، حسن (1388). «نظریه بنیادی به‌ مثابه روش نظریه‌پردازی»، نامه پژوهش فرهنگی، سال 10، دوره 3، شماره 6، 135-133.
  23. کیا، علی اصغر، لطیفی، غلامرضا، رسولی، محمدرضا، کاظم نیا، محمداحسان (1395). نقش رسانه‌های جمعی در مدیریت شهری (مطالعه موردی: مناطق 22 گانه شهرداری تهران)، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران، اقتصاد و مدیریت شهری، دوره 5، شماره 4 (پیاپی 16)، صص 138-127.
  24. گریفین، کیت و نایت، جان (1376). توسعه انسانی: تاکید مجدد، ترجمه علی دینی و معصومه سادات صالحی امین، مجله برنامه و بودجه، شماره  19و20.
  25. گیبینز، جان و ریمر، بو (1381)، سیاست پست مدرنیته، ترجمه منصور انصاری، تهران، انتشارات گام نو.
  26. لاسول، هارولد (1383). «ساخت و کارکرد ارتباطات در جامعه»، ترجمه غلامرضا آذری، در «اندیشه­های بنیادین علم ارتباطات»، گروه مترجمان، تهران، اتشارات خجسته.
  27. لال، جیمز (1379). رسانه­ها، ارتباطات، فرهنگ (رهیافتی جهانی)، ترجمه مجید نکودست، تهران، انتشارات مؤسسه ایران.
  28. مارتینز، ملون (1354).  تلویزیون در خانواده و جامعه نو، ترجمه جمشید ارجمند، تهران، انتشارات سرو.
  29. متوسلی، محمود، نیکونسبتی، علی و بیات، مجتبی (1389). توسعه انسانی به مثابه فرآیندهای درهم تنیده، دوفصلنامه توسعه محلی (روستایی-شهری)، دوره دوم، شماره اول.
  30. محب زادگان، یوسف، پرداختچی، محمدحسن، قهرمانی، محمد و فراستخواه، مقصود (1392). «تدوین الگویی برای بالندگی اعضای هیئت علمی با رویکرد مبتنی بر نظریه داده بنیاد»، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، شماره هفتاد، صص 25-1.
  31. محسنیان راد، مهدی (1384).  ایران در چهار کهکشان ارتباطی: سیر تحول تاریخ ارتباطات در ایران، از آغاز تا امروز، جلد سوم، تهران، انتشارات سروش.
  32. معتمدنژاد، کاظم (1395). وسایل ارتباط جمعی، جلد اول، چاپ یازدهم، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
  33. مک کوایل، دنیس (1387). مخاطب شناسی، ترجمه مهدی منتظرالقائم، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
  34. مک لوهان، مارشال (1377). برای درک رسانه­ها، ترجمه سعید آذری، تهران، مطالعات و سنجش برنامه­های صدا و سیما.
  35. مک‏کوایل، دنیس و ویندال، سون (1388). مدل‌های ارتباطات جمعی، ترجمه گودرز میرانی، تهران، دفتر پژوهش­های رادیو.
  36. منتظری، محمد (1390). طراحی مدلی برای ارتقای انگیزه خدمت عمومی مدیران در ایران، پایان نامه دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی. دانشکده مدیریت و حسابداری.
  37. منصوری، عیسی(1379). توسعه انسانی زمینه ساز توسعه سیاسی و اقتصادی، ماهنامه اطلاعات سیاسی-اقتصادی، سال پانزدهم، شماره سوم و چهارم.
  38. مولانا، حمید (1374). «از کارکردگرایی تا پست مدرنیسم و فراتر (پژوهش های ارتباطات بین الملل در قرن بیست و یکم)»، ترجمه مجتبی صفوی، مجله رسانه، شماره 24، 77-70.
  39. مهدی­زاده، سیدمحمد (1389). نظریه های رسانه: اندیشه های رایج و دیدگاههای انتقادی، چاپ اول، تهران، همشهری.
  40. نعمتی انارکی، داود (1388). «تأثیر فناوری های نوین رسانه ای بر قطب خبری شدن تلویزیون در جامعه (با تأکید بر سند افق رسانه)»، فصلنامه پژوهش های ارتباطی، شماره 60، 199-177.
  41. وردی نژاد، فریدون و بهرامی رشتیانی، شهلا (1388). جامعه شناسی خبر، تهران، انتشارات ثانیه.
  42. ویلیامز، کوین (1386). درک تئوری رسانه، ترجمه رحیم قاسمیان، تهران، انتشارات ساقی.
  43. ویندال، سون، سینگنایز، بنو و اولسون، جین (1376). کاربرد نظریه­های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران، انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه­ها.
  44. هومن، حیدرعلی (1386). راهنمای عملی پژوهش کیفی، تهران، انتشارات سمت.
  45. Gans, H.J. (1979). 'The Messages Behind the News', Columbia Journalism Review, Vol. 17.
  46. Hatch, M.J, Cunliffe, A.L (2006), Organization Theory: Modern, Symbolic and Postmodern, New York: Oxford University Press.
  47. Katz, E, Haas, H, Gurevitch, M. (1973). On the Use of the Mass Media for Important Things, American Sociological Review, Vol 38, Issue 2.
  48. Kvale, S. (1996). Interviews – An introduction to qualitative research interviewing. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
  49. Martínez-Rodrigo, E and Marfil-Carmona, R. (2017). 'The audiovisual representation of poverty in the advertising of the NGDO Manos Unidas', Social and Behavioral Sciences, Volume 237, Pages 1557-1563.
  50. McQuail, D (2006). Mass communication theory: An introduction. London, Thousand Oaks, New Delhi: SAGE.
  51. Mody, B. (2008). 'Television for Development', The International Encyclopedia of Communication, First Edition. Edited by Wolfgang Donsbach, Published by John Wiley & Sons, Ltd.
  52. Mohamed Ahmed, B. (2014). 'Human Poverty: a practical and analytical study on Less Developed Countries', Arab Economic and Business Journal, Volume 9, Issue 1, June, Pages 1-11.
  53. Pandit, N.R (1996), 'The Creation of Theory: A Recent Application of the Grounded Theory Method', The Qualitative Report, Vol. 2, No 4.
  54. Silverstone, R (2007). Media and Morality, polity press.
  55. Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
  56. Syeda, S. J & Iftekhar, A. (2017). 'Impact of the Mass Media in Changing Attitudes Towards Violence Against Women in Bangladesh: Findings from a National Survey'. Journal of Family Violence, Volume 32, Issue 5, 525–534.
  57. UNDP, (1990), Human Development Report, New York.
  58. UNDP, (1997), Human Development Report, New York.
  59. Wosinska, W, Cialdini, R. B. Barrett, D.W. and Reykowski, J (Eds). (2000). The Practice of Social Influence in Multiple Cultures, Psychology Press.