فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

تحلیل روابط بینامتنی در برخی از آثار داریوش مهرجویی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهره صفوی زاده 1
منا خدابخش 2
1 استادیار گروه زبان شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران.(نویسنده مسئول).
2 دانشجوی دکتری، گروه زبان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22085/jiscm.2022.317201.1308
چکیده
این پژوهش در نظر دارد به بررسی چگونگی عملکرد ترجمۀ سینمایی به‌مثابه یک عملکرد بینامتنی، میان اثر ادبی و اثر سینمایی بپردازد. در این راستا، سه نوع رابطۀ بینامتنی در جریان اقتباس سینمایی معرفی شده که شامل «تکرار، آفرینش و حذف» است. پس از معرفی هر یک از این روابط، انواع تکرار و آفرینش در برگردان سینمایی، به تفصیل و با ارائۀ مثال‌هایی، عمدتاً از دو فیلم اقتباسی «گاو» و «درخت گلابی»، شرح داده شده است. نگارندگان در این مقاله و در جریان معرفی روابط بینامتنی، درصدد بررسی چگونگی نشان‌دار شدن فرامتن سینمایی به‌لحاظ فرهنگی هستند. طبقه‌بندی روابط بینامتنی در اقتباس، با مبنا قراردادن رویکرد فرکلاف (1995) به متن صورت گرفته است. فرکلاف، متن را در تعریف «تکرار نسبی» و «آفرینش نسبی» می‌داند. از سوی دیگر، ضمن معرفی تقسیم‌بندی یاکوبسن درمورد انواع ترجمه- که شامل ترجمۀ درون‎زبانی، بینازبانی و بینانشانه‌ای است، این پژوهش، اقتباس سینمایی را به‌عنوان نوعی ترجمۀ بینانشانه‌ای معرفی می‌کند.
کلیدواژه‌ها
پیش متن
فرامتن سینمایی
تکرار
آفرینش
اقتباس سینمایی

عنوان مقاله English

An Analysis of Intertextuality in Some of Dariush Mehrjui's Movies

نویسندگان English

Zohreh Safavizadeh 1
Mona Khodabakhsh 2
1 Assistant Professor, Department of Linguistics, of Faculty Humanities, Takestan Branch, Islamic Azad University, Takestan, Iran.(Corresponding Author).
2 Ph.D. Student in Linguistics, Faculty of Humanities, Science and Research Branch,Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The present study intends to make a comparative study between a literary work and a cinematic production concerning the function of cinematic translation as an intertextual practice. Accordingly, three intertextual relations have been introduced including “repetition”, “creation” and “omission” .After introducing each of these relations, different kinds of repetition and creation in cinematic translation have been discussed in detail along with examples mainly from two adaptations of the movies “The cow” and “The pear tree”. In this article and in the process of introducing intertextual relations, the authors have attempted to take into consideration the ways on the basis of which a cinematic meta-text is culturally marked. The classification of intertextual relations in adaptation has been carried out based on Fairclough’s approach towards the text (1995). Fairclough defines text as “partly repetition” and “partly creation”. On the other hand, while introducing Jakobson’s categories of translation, the study introduces cinematic adaptation as a type of inter-semiotic translation.  

کلیدواژه‌ها English

Pre-text
Cinematic Meta-text
Repetition
Creation
Cinematic Adaptation
  • آلن، گراهام (1385). بینامتنیت، (مترجم: پیام یزدانجو،) (ویرایش دوم)، تهران: نشر مرکز.
  • ترقی، گلی (1387). جایی دیگر، تهران: انتشارات نیلوفر.
  • ساعدی، غلامحسین (1349). عزاداران بَیل. چ سوم، تهران: انتشارات نیل.
  • سجودی، فرزان (1387). نشانه‌شناسی کاربردی، تهران: نشر قصه.
  • سجودی، فرزان (1388). نشانه‌شناسی: نظریه و عمل، تهران: نشر علم.
  • صفوی‌زاده، سهی (1389). بررسی ترجمه‌پذیری بینانشانه‌ای متون زبانی به متون سینمایی و برعکس. رسالۀ دکتری. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم وتحقیقات. تهران.
  • کالر، جاناتان (1388). «در جست‌وجوی نشانه‌ها» (نشانه‌شناسی، ادبیات، واسازی)، (مترجم: لیلا صادقی و تینا امرالهی)، (ویراستار: فرزان سجودی) تهران: نشر علم.
  • Allen, G (2000). Intertextuality: The new critical idiom. London and NewYork: Routledge
  • Elliot, K. (2003). Rethinking the novel / film debate. United kingdom: Cambridge university press.
  • Fair clough, N. (1995). Critical discourse analysis. London: Longman.
  • Farahzad, F. (2009). Translation as an intertextual practice. Tehran: AllameTabataba'i University.
  • Jakobson, R. (2000). On linguistic aspects of translation. In L.Venuti (Ed.). The translation studies reader (pp. 113-118). London and NewYork: Routledge. (original work published 1959)
  • Lhermitte, C. (2005, March). A Jakobsonian approach to film adaptations of Hugo’s Nebula, 2. 1.97-107. RetrieavedAprit 3, 2010 from

http:///www.nobleworld.biz/images/ Lhetmitte.pdf

  • Orooji, N. (2010). Intertextuality in film adaptation of short story, case study: cannaan adaptation of Post and Beam, unpublished M.A dissertation, Islamic Azad university: Tehran- Science and Research branch.