فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

بررسی تجربۀ سالمندان در رسانه‌های اجتماعی با رویکرد تحلیل مضمون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
لیلا علوی 1
فاطمه رهنما 2
1 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران.
10.22034/jiscm.2022.328247.1348
چکیده
رشد سریع جمعیت سالمند در جهان، اهمیت مطالعات سالمندی را دوچندان کرده است. همچنین، ارتباط رسانه‌های اجتماعی آنلاین و زندگی روزمرۀ گروه‌های مختلف شهروندان، موضوعی است که موردتوجه محققان قرار گرفته است. مطالعۀ عمیق تجربیات سالمندان در استفاده از شبکه‌های اجتماعی آنلاین و معانی و احساسات حاصل از استفاده از این شبکه‌ها، هدف این پژوهش است. درک، توصیف و تفسیر تجربۀ سالمندان در مطالعات اجتماعی، با بهره‌گیری از روش‌های کیفی، ممکن است. لذا در این مطالعه، روش تحلیل مضمون در طراحی مطالعه، جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها انتخاب شده است. ده سالمند در نمونه‌گیری هدفمند، برای مصاحبه انتخاب شدند. مفاهیم و مقولات در سه محور شناسایی شدند: 1-محرک‌های استفاده از شبکه‌های اجتماعی آنلاین (مهارت کار با کامپیوتر و اینترنت، اقتضای شغلی، مهاجرت اعضای خانواده، عقب نیفتادن از دیگران، فراگیر شدن و کارایی گوشی هوشمند)؛ 2-دلایل ادامۀ استفاده از آنها (توان بدنی کمتر و اوقات فراغت بیشتر، حفظ ارتباطات و پیگیری اخبار و اطلاعات به عنوان سرگرمی)؛ 3-معانی و تجربیات حاصل از شبکه‌های اجتماعی (حس مثبت، حس منفی، نگرانی، وابستگی، خودکنترلی و امور خیریه).
کلیدواژه‌ها
سالمندی
رسانه
شبکه‌های اجتماعی آنلاین
تحلیل مضمون

عنوان مقاله English

Investigating the Experience of the Elderly on Social Media Using Thematic Analysis Approach

نویسندگان English

leila Alavi 1
fatemeh rahnama 2
1 Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran (Corresponding Author).
2 Ph.D. Student, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran.
چکیده English

The rapid growth of the world’s elderly population has doubled the importance of studies on aging. Also, the relationship between online social media and the daily lives of different groups of citizens has been a topic of interest for researchers. The purpose of this study is in-depth investigation of the experiences of the elderly in using online social networks and the meanings and feelings resulting from the use of such networks. Understanding, describing and interpreting the experience of the elderly in social studies is possible using qualitative methods. Therefore, in this study, thematic analysis has been selected for designing, collecting and analyzing the data. Ten elderly people were selected through purposive sampling for the interview. Concepts and categories were identified in three axes: 1- motivations for using online social networks (computer and internet using skills, job requirements, migration of the family members, not lagging behind others, pervasiveness, and the efficiency of smartphones), 2- reasons for continuing to use them (lower physical strength and more free time, maintaining communication, and following news and information as hobbies) and 3- meanings and experiences of social networks (positive feeling, negative feeling, worry, dependency, self-control, and charity affairs).
 

کلیدواژه‌ها English

Senescence
Media
Online Social Networks
Thematic Analysis
ایلالی، ا (2016). تجربۀ سالمندان از زن‍دگ‍ی‌ ب‍ا دی‍ال‍ی‍ز: ی‍ک‌ م‍طال‍ع‍ۀ‌ پ‍دی‍دارش‍ن‍اس‍ی.
https://www.amar.org.ir/Portals/0/PropertyAgent/461/Files/7271/Jamiat_Gruh_Seni.xlsx
ذکریایی، ف (1386). نگاهی جامعه‌شناختی به تفاوت‌های جنسیتی در سالمندی: با تأکید بر شبکۀ روابط و حمایت‌های اجتماعی (مطالعۀ موردی شهر تهران)، (کارشناسی ارشد)، دانشگاه الزهرا.
رهنما، ف (1390). بررسی رابطۀ بین طرد اجتماعی و رضایت از زندگی بین سالمندان شهر تهران. (کارشناسی ارشد)، دانشگاه الزهرا.
کرمانی (2017). زندگی روزمره در تلگرام: کاربران ایرانی و استفاده از رسانه‌های اجتماعی. جامعه‌شناسی ایران، 18(3)، 38-59.
مورب (1385). مقدمه‌ای بر سیاستگذاری‌های اجتماعی (ع. ا. س. و. س. صادقی، Trans.). تهران: مؤسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی.
وضعیت توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران از منظر آمار و ارقام در سال 98. (1398). Retrieved from https://ito.gov.ir/fa/news/101654/
 
Baugess, B. (2015). Examining social network site usage by older adults: A phenomenological approach.
Bloch, N., & Bruce, B. C. (2011). Older adults and the new public sphere. In Proceedings of the 2011 iconference (pp. 1-7).
Braun, M. T. (2013). Obstacles to social networking website use among older adults. Computers in Human Behavior, 29(3), pp.673-680.
Cornejo, R., Tentori, M., & Favela, J. (2013). Enriching in-person encounters through social media: A study on family connectedness for the elderly. International Journal of Human-Computer Studies, 71(9), pp.889-899.
Coto, M., Lizano, F., Mora, S., & Fuentes, J. (2017). Social media and elderly people: Research trends. Paper presented at the International conference on social computing and social media.
Erickson, L. B. (2011). Social media, social capital, and seniors: The impact of facebook on bonding and bridging social capital of individuals over 65.
Finlay, L. (2014). Engaging phenomenological analysis. Qualitative research in psychology, 11(2), pp.121-141.
Gibson, L., Moncur, W., Forbes, P., Arnott, J., Martin, C., & Bhachu, A. S. (2010). Designing social networking sites for older adults. Proceedings of HCI 2010 24, pp.186-194.
Gilbert, E., & Karahalios, K. (2009). Predicting tie strength with social media. Paper presented at the Proceedings of the SIGCHI conference on human factors in computing systems.
Hawkley, L. C., & Cacioppo, J. T. (2007). Aging and loneliness: Downhill quickly? Current Directions in Psychological Science, 16(4), pp.187-191.
Hope, A., Schwaba, T., & Piper, A. M. (2014). Understanding digital and material social communications for older adults. Paper presented at the Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems.
Lee, B., Chen, Y., & Hewitt, L. (2011). Age differences in constraints encountered by seniors in their use of computers and the internet. Computers in Human Behavior, 27(3), pp.1231-1237.
Lehtinen, V., Näsänen, J., & Sarvas, R. (2009). “A little silly and empty-headed”–older adults’ understandings of social networking sites. People and Computers XXIII Celebrating People and Technology, pp.45-54.
Lenhart, A. (2009). Adults and social network websites.
Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods: Sage publications.
Nef, T., Ganea, R. L., Müri, R. M., & Mosimann, U. P. (2013). Social networking sites and older users-a systematic review. International psychogeriatrics, 25(7), pp.1041-1053.
Norval, C., Arnott, J. L., & Hanson, V. L. (2014). What's on your mind? Investigating recommendations for inclusive social networking and older adults. Paper presented at the Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems.
Pfeil, U. (2007). Online social support for older people. ACM SIGACCESS Accessibility and Computing(88), pp.3-8.
Powell, J. L., & Biggs, S. (2003). Foucauldian gerontology: A methodology for understanding aging. Electronic Journal of Sociology, 7(2), pp.1-14.
Prieto, G., & Leahy, D. (2012). Online social networks and older people. Paper presented at the International Conference on Computers for Handicapped Persons.
Putney, N. M., Alley, D. E., & Bengtson, V. L. (2005). Social gerontology as public sociology in action. The American Sociologist, 36(3-4), pp.88-104.
Trocchia, P. J., & Janda, S. (2000). A phenomenological investigation of internet usage among older individuals. Journal of consumer marketing.
Tufekci, Z. (2008). Grooming, gossip, facebook and myspace: What can we learn about social networking sites from non-users. Information, Communication and Society, 11(4), pp.544-564.