فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه

طراحی و اعتبارسنجی الگوی روزنامه‌نگاری علم در عصر رسانه‌های نوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
بهاره صفوی 1
سمیه تاجیک اسماعیلی 2
اکرم قدیمی 3
لیلا نیرومند 4
1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران.
2 استادیار دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
3 دانشیار مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور،تهران ، ایران.
4 استادیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jiscm.2022.326348.1346
چکیده
 روزنامه‌نگاری علم در عصر رسانه‌های دیجیتال از سویی گستره و سرعت پوشش اخبار علمی را افزایش داده‌ و از سوی دیگر صحت و اعتبار اخبار این حوزه را با تردیدهایی همراه کرده است. هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی الگوی روزنامه‌نگاری علم در عصر رسانه‌های نوین است. این تحقیق، از نظر هدف، کاربردی-توسعه‌ای است. جامعۀ آماری شامل خبرگان حوزۀ روزنامه‌نگاری علم (در بخش ارائۀ مدل 20 نفر) و در بخش کمی، 169 نفر از روزنامه‌نگاران بوده‌اند. نمونه‌گیری خبرگان به روش هدفمند و نمونه‌گیری روزنامه‌نگاران به روش تصادفی انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه است. به‌منظور طراحی الگو از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری و برای اعتبارسنجی الگو از روش حداقل مربعات جزئی استفاده شد. مؤلفه‌های آموزش و ارتقای روزنامه‌نگاری علم، عبارت‌اند از: ارتباط و اعتماد میان جامعۀ علمی با عموم، استفاده از رسانه‌های نوین، توانمندسازی روزنامه‌نگار علم، تولید محتوا متناسب با نیازهای عموم، رفع موانع رشد و توسعۀ روزنامه‌نگاری علم، زیرساخت‌های روزنامه‌نگاری علم، سیاست‌گذاری روزنامه‌نگاری علم در ایران، مشارکت و همراهی دانشگاهیان، نقش نظارتی و مطالبه‌گری روزنامه‌نگاران علم. با تقویت زیرساخت‌ها و رفع موانع رشد و توسعۀ روزنامه‌نگاری علم می‌توان بر آموزش و ارتقای روزنامه‌نگاری علم تأثیر گذاشت و به توانمندسازی روزنامه‌نگار علم دست یافت. از طریق توانمندسازی روزنامه‌نگار علم نیز می‌توان به تولید محتوای متناسب با نیازهای‌ عمومی پرداخته و نقش نظارتی و مطالبه‌گری روزنامه‌نگاران علم را افزایش داد. رسانه‌های نوین نیز قادرند به تقویت ارتباط و اعتماد میان جامعۀ علمی با عموم پرداخته و مشارکت و همراهی دانشگاهیان با روزنامه‌نگاران علم را افزایش دهند.
کلیدواژه‌ها
طراحی الگو
روزنامه‌نگاری علم
رسانه‌های نوین
تکنیک حداقل مربعات جزئی

عنوان مقاله English

Designing and Validating the Model of Science Journalism in the Age of Modern Media

نویسندگان English

bahareh safavi 1
Somayeh Tajik Esmaeili 2
Akram Ghadimi 3
leila Niroomand 4
1 Ph.D. Student in Communication Sciences, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding Author)
3 Associate Professor of Scientific Policy Research Center, Tehran,Iran.
4 Assistant Professor, Faculty of Humanities, Tehran East Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

 In the age of digital media, science journalism, on the one hand, has increased the scope and speed of scientific news coverage, and on the other hand, has caused doubts about the accuracy and credibility of the news in this field. The purpose of this research is to design and validate the model of science journalism in the age of modern media. In terms of purpose, this research is applied-developmental. The statistical population included experts in the field of science journalism (20 in the model presentation section and 169 journalists in the quantitative section). The selection of the experts was done through purposive sampling and the selection of the journalists was done via random sampling. The data collection tool is questionnaire. Structural-interpretive modeling method was used to design the model and the partial least squares method was used to validate the model. Components of education and promotion of science journalism are communication and trust between the scientific community and the public, using the new media, empowerment of science journalism, content development tailored to the public needs, removal of barriers to the growth and development of science journalism, science journalism infrastructure, policy-making of science journalism in Iran, participation and accompaniment of academics, the supervisory and claiming role of the science journalists. By strengthening the infrastructures and removing the obstacles to the growth and development of science journalism, it is possible to influence the training and promotion of science journalism and to empower science journalists. By empowerment of science journalists, in turn, production of the content suitable for the needs of the public and increasing the claiming of the science journalists can be achieved.

کلیدواژه‌ها English

Pattern Design
Science Journalism
New Media
Partial Least Squares Technique
اجاق، زهرا (1392). نقش اجتماعی ترجمه در افزایش سواد علمی عموم: بی‌توجهی به نقش‌گرایی در مجلات، مطالعات ترجمه، 16 (41)، 46-59.
اجاق، زهرا (1398). بازتعریف نقش و جایگاه روزنامه‌نگاری علم در ایران، مطالعات فرهنگ ارتباطات، 20 (45)، 103-126.
اجاق، زهرا؛ و عبداللهیان، حمید (1393). مطالعۀ منطق مدیریت تولید محتوا در مجله‌های علمی عمومی ایرانی، تحقیقات فرهنگی ایران، 7 (3)، 25-43.
احسانی، محمد مهدی (1398). اسنادی برای مدیریت مجله‌های علمی، دانش‌ها و آموزه‌های قرآن و حدیث، 15 (1)، 50-66.
اسدی، اکبر؛ و توحیدی، محمد (1393). چگونگی رشد و توسعۀ روزنامه‌نگاری علم در سطح ملی و بین المللی، سیاست‌نامۀ علم و فناوری، 3 (1)، 63-78.
آذر، عادل؛ و غلامزاده، رسول (1398). کتاب کمترین مربعات جزئی، تهران: انتشارات نگاه دانش.
بروجردی، مهدخت؛ و بنیادی، شهدخت (1394). چالش‌ها و موانع توسعۀ روزنامه‌نگاری علم در ایران، مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، 7 (۲۷)، 171-203.
بنیادی، فاطمه؛ و علوی، مهدخت (1395). عملکرد روزنامه‌نگاران علم در صفحۀ علم و فناوری مطبوعات، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 12 (43)، 121-153.
پری‌پور، اعظم؛ ناطقی، فائزه؛ و محمدی، مژگان (1399). ارائۀ الگوی ارزشیابی کیفیت آموزش ترکیبی در آموزش عالی، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 14 (51)، 7-22.
خانیکی، هادی (1397). ضرورت تقویت روزنامه‌نگاری علم برای شکل‌گیری ارتباط صحیح رسانه‌ها و نهادهای علمی دانشگاهی، تهران: انتشارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
داوری، علی؛ و رضازاده،‌ آرش ‌(1392). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
صفوی، بهاره؛ و تاجیک، سمیه (1396). نقش روزنامه‌نگاران علم در ارتقای سطح دانش جامعه و مقابله با شبه علم. ترویج علم، 8 (13)، 5-22.
عزیززاده، نادره؛ آقاموسی، رضا؛ و آزاد، ناصر (1400). ارائۀ الگوی رشد پویای سهم بازار ایران از تجارت منطقه‌ای گاز از منظر استراتژیک. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 11 (38)، 275-257.
فرهنگی، اکبر؛ و صیاد، فریبا (1396). آیین روزنامه‌نگاری و خبرنویسی، تهران: انتشارات فرهنگی سنجش.
کرم‌الدینی، محمد (1391). مدرسۀ روزنامه‌نگاری علمی، فصلنامۀ رشد آموزش زیستی، 16 (85)، 8-1.
موسوی، ثریا (1398). روزنامه‌‎نگاری محیط‎زیست: مطالعۀ موردی پوشش خبری رویداد بلداجی در خبرگزاری‎ها و سایت‎های خبری، جامعه، فرهنگ، رسانه، 8 (33)، 33-56.
نصرالهی، اکبر (1399). روزنامه‌نگاری علم: عامل افزایش اعتماد عمومی، گروه اجتماعی خبرگزاری آنا، 14 (1)، 49-77.
 
Barel-Ben David, Y., Garty, E. S., & Baram-Tsabari, A. (2020). Can scientists fill the science journalism void? Online public engagement with science stories authored by scientists. PloS one, 15(1), 145-169.
Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2), 295-33.
Dangovski, R., Shen, M., Byrd, D., Jing, L., Tsvetkova, D., Nakov, P., & Soljacic, M. (2021). Towards Automating Science Journalism at Scale. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 35 (14), 127-137.
Dunwoody, S. (2021). Science journalism: Prospects in the digital age. In Routledge handbook of public communication of science and technology. Routledge, 5 (2), 14-32.
Guenther, L., Bischoff, J., Löwe, A., Marzinkowski, H., & Voigt, M. (2019). Scientific evidence and science journalism: Analysing the representation of (un) certainty in German print and online media. Journalism studies, 20(1), 40-59..
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the academy of marketing science, 43(1), 115-135.
Laghi, R. (2021). Fiction, Science, Journalism: Hybrid Narrative Paths for Our Challenging Present. Cadernos de Literatura Comparada, 13 (44), 239-253.
Maiden, N., Zachos, K., Franks, S., Wells, R., & Stallard, S. (2020, October). Designing digital content to support science journalism. In Proceedings of the 11th Nordic Conference on Human-Computer Interaction: Shaping Experiences, Shaping Society, 1 (1), 1-13.
Massarani, L. (2021). Science journalism in Latin America: historical record of the First Interamerican Seminar held in the region in 1962. Intercom: Revista Brasileira de Ciências da Comunicação, 44, 273-285.
Phuong, L., Pham, T. H., Toan, H., Nguyen, M. H., Linh, N. P. K., Vuong, Q. H., ... & Ho, T. (2020). Policy response, social media and science journalism for the sustainability of the public health system amid the COVID-19 outbreak: The Vietnam lessons (No. vxhz5). Center for Open Science, 42 (3), 128-142.
Tenenhaus, M., Vinzi, V. E., Chatelin, Y.-M., & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational statistics & data analysis, 48(1), 159-205.
Wetzels, M., Odekerken-Schröder, G., & Van Oppen, C. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: Guidelines and empirical illustration. MIS quarterly, 177-195.
Zhou, F. (2020). ‘How can Johns Hopkins not be angry?’A discursive case study of Chinese lay expert's science communication in the digital age. Language & Communication, 74, 41-51.